Saç Hastalıkları ve Tedavileri

Saç Hastalıkları ve Tedavileri

Saçlı deri hastalıkları, saç köklerini ve onları çevreleyen deriyi etkileyen iltihaplı, enfeksiyöz, bağışıklıkla ilişkili veya kalıtsal sağlık sorunlarının genel adıdır. Kaşıntı, pullanma, kızarıklık, kabuklanma ve saç kaybı farklı hastalıklarda ortak görülebilir. Bulguların dağılımı ve süresi ayırıcı tanıda önem taşır. Doğru tanı dermatolojik muayeneye dayanır, tedavi ise saptanan nedene ve hastalığın şiddetine göre planlanır.

Saçlı Deri Hastalıkları Nelerdir?

Saçlı deri hastalıkları iltihaplı deri hastalıkları, enfeksiyonlar, saç kökü bozuklukları ve saç kaybına yol açan durumlar olarak gruplandırılabilir. Aynı kişide birden fazla durum birlikte bulunabilir.

Sık değerlendirilen saçlı deri hastalıkları şunlardır:

  • Seboreik dermatit: Yağlı veya kuru görünümlü pullanma, kızarıklık ve kaşıntıyla seyreden tekrarlayıcı bir deri hastalığıdır.
  • Saçlı deri sedefi: Sınırları belirgin, kalın ve bazen gümüş renkli pullarla kaplı plaklara yol açabilir.
  • Tinea capitis: Daha çok çocuklarda görülen bulaşıcı mantar enfeksiyonudur ve kırık saçlar ya da bölgesel açıklık oluşturabilir.
  • Folikülit: Saç köklerinin çevresinde hassas, kaşıntılı veya iltihaplı kabarıklıklar gelişmesiyle tanımlanır.
  • Kontakt dermatit: Saç boyası, şampuan veya şekillendirici ürünlerdeki bir maddeye bağlı tahriş ya da alerjik tepki gelişebilir.
  • Alopesi türleri: Saçkıran, androgenetik alopesi ve iz bırakan alopesiler farklı mekanizmalarla saç kaybına neden olabilir.
  • Saç biti: Saç tellerine tutunan parazitler yoğun kaşıntı ve kaşımaya bağlı tahriş oluşturabilir.

Seboreik dermatit çoğunlukla saçlı deriyle birlikte kaşları, burun kenarlarını ve kulak çevresini etkiler. Hastalık tekrarlayıcıdır ve stres veya mevsim değişikliğiyle alevlenebilir.

Sedef hastalığı saç çizgisinin dışına taşabilen kalın plaklar oluşturabilir. Dirsek, diz veya tırnaklarda benzer bulguların bulunması ayırıcı tanıya katkı sağlar.

Saç kökü çevresindeki iltihaplı kabarıklıklar kıl kökü iltihabı kapsamında incelenir. Bakteriler, mayalar, sürtünme ve bazı saç bakım ürünleri folikül çevresindeki iltihaplanmada rol oynayabilir.

Saçlı Deri Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?

Saçlı deri hastalıklarının en sık belirtileri kaşıntı, pullanma, kızarıklık, hassasiyet ve saç kaybıdır. Kabuklanma, iltihaplı kabarıklıklar, kırık saçlar ve bölgesel açıklıklar da öne çıkan bulgular arasında yer alır.

Saçlı deride fark edilebilen belirtiler şunlardır:

  • Kaşıntı: Kuruluk, dermatit, sedef, mantar enfeksiyonu veya parazitlerle ilişkili olabilir.
  • Pullanma ve kepek: İnce beyaz pullardan kalın, yapışık kabuklara kadar farklı görünüm gösterebilir.
  • Kızarıklık: İltihaplanma, tahriş veya alerjik temas sonrası sınırlı ya da yaygın gelişebilir.
  • Ağrı ve hassasiyet: Folikülit, yoğun iltihap veya ikincil enfeksiyon sırasında belirginleşebilir.
  • İltihaplı kabarıklıklar: Saç kökleri çevresinde püstül, sivilce benzeri oluşum veya akıntı görülebilir.
  • Saçta kırılma: Mantar enfeksiyonu veya saç teli bozukluklarında farklı uzunlukta kırık teller ortaya çıkabilir.
  • Saç kaybı: Yaygın seyrelme, yuvarlak açıklık veya iz bırakan kalıcı kayıp biçiminde gelişebilir.

Örneğin enseye yakın bölgede kaşıntılı pullanma ile kırık saçlar bir aradaysa mantar enfeksiyonu araştırılır. Yalnızca görünüm üzerinden tanı konmaz, çünkü sedef ve dermatit de benzer pullanma oluşturabilir.

Saçlı derideki kaşıntının olası nedenleri saç derisi kaşıntısı içeriğinde daha ayrıntılı ele alınır. Kaşıntıya yara, akıntı veya hızlı saç kaybı eklenirse dermatolojik inceleme önem kazanır.

Sorunuz mu var?

Sorularınızı yanıtlamak ve size en uygun çözümleri sunmak için buradayız

Bağışıklık sisteminin kendi saç köklerine saldırması sonucu oluşan, genellikle bozuk para büyüklüğünde yuvarlak dökülmelerdir. Bulaşıcı değildir; stres en büyük tetikleyicilerdendir. Tedavide kortizonlu kremler, enjeksiyonlar veya immünoterapi yöntemleri kullanılır.

Genetik yatkınlık ve hormonların etkisiyle saçın tepe ve ön bölgelerinde incelip dökülmesidir. Kadınlarda da görülebilir. Tedavide medikal sprey/solüsyonlar, ağızdan alınan ilaçlar, saç mezoterapisi, PRP ve ileri evrelerde saç ekimi uygulanır.

Genellikle Seboreik Dermatit (saç derisi egzaması) kaynaklıdır. Saç derisindeki yağ dengesinin bozulması ve mantar çoğalmasıyla tetiklenir. Medikal şampuanlar, mantar karşıtı solüsyonlar ve dönemsel kortizonlu damlalarla kontrol altına alınır.

Günde 50 ila 100 tel saç dökülmesi doğal yenilenme döngüsünün bir parçasıdır ve normal kabul edilir. Bu sayının sürekli aşılması durumunda bir dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.

Saçlı Deri Hastalıklarının Tanısı Nasıl Konur?

Saçlı deri hastalıklarının tanısı belirtilerin başlangıcı, kullanılan ürünler, saç bakım alışkanlıkları ve muayene bulguları birlikte değerlendirilerek konur. Dermatolog pullanmanın biçimini, saç kökü açıklıklarını, kırılmayı ve saç kaybının dağılımını inceler.

Tanı sürecinde değerlendirilebilen yöntemler şunlardır:

  • Klinik öykü: Belirtilerin süresi, alevlenme dönemleri, temas edilen ürünler ve ailedeki benzer hastalıklar sorgulanır.
  • Saçlı deri muayenesi: Kızarıklık, pullanma, kabuk, püstül ve saç kaybı örüntüsü gözle değerlendirilir.
  • Trikoskopi: Büyütmeli inceleme saç telleri, kök açıklıkları ve deri yüzeyindeki yapıların ayrıntılı görülmesini sağlar.
  • Mantar incelemesi: Şüpheli saç ve deri örnekleri mikroskopi veya kültürle değerlendirilebilir.
  • Yama testi: Alerjik kontakt dermatit düşünülürse olası temas maddeleri kontrollü biçimde araştırılabilir.
  • Kan testleri: Yaygın dökülmede demir depoları, tiroit işlevleri veya klinik öykünün işaret ettiği başka değerler incelenebilir.
  • Deri biyopsisi: İz bırakan alopesi ya da tanısı belirsiz iltihaplı hastalıklarda küçük bir doku örneği gerekebilir.

Mantar şüphesi varsa örnek alınmadan kullanılan ilaçlar görünümü değiştirebilir. Test seçimi ve örnekleme zamanı dermatolog tarafından belirlenir.

Yuvarlak, düzgün yüzeyli saçsız alanlar oluştuğunda saçkıran yönünden değerlendirme yapılır. Trikoskopi, saçkıranı mantar enfeksiyonu ve saç çekişine bağlı kayıptan ayırmaya yardımcı olabilir.